Einn af leiðtogum sjálfstæðisflokksins á landsbyggðinni steig fram og hvatti til þess að vaxtabætur yrðu hækkaðar verulega vegna þess að hann hefði það á tilfinningunni að menn ættu "erfitt með að hreyfa við verðtryggingunni" eins og hann orðaði það. Þessi yfirlýsing er nokkuð merkileg. Það gerist ekki oft að forsvarsmenn sjálfstæðisflokksins kalli eftir stórfelldri útgjaldaaukningu nema þá í framkvæmdir úti á landi. Merkilegra þykir mér þó að heyra kröfuna frá sjálfstæðisflokknum, svona utan af landi, fremur en frá forystu stjórnarandstöðunnar af þingi. Það verður að segjast að það fer ekki mikið fyrir tillögum stjórnarandstöðunnar um aðgerðir í kreppunni.

Ég er hlynntur því að fá að kjósa um aðgerðir í kreppunni í gegnum þingkosningar en er farinn að óttast um að flokkarnir muni ekki leggja fram áþreifanlega stefnu í þessum málum. Stjórnarandstaðan ætlar að auka fylgi sitt út á andúð almennings á ríkisstjórninni einu saman að því er virðist. Það kann að vera skynsamlegt til þess að fara örugga leið að því að auka fylgi stjórnarandstöðuflokks en það er ekki samfélagslega ábyrgt né heldur ákjósanleg afstaða fyrir þá sem vilja bera saman aðgerðir.

The cost to the budget of capitalizing the new banks is estimated to be 26 percent of GDP,
reflecting an estimated capital injection of 385 billion Króna. Consequently, these banks are expected to be relatively well-capitalized, as in determining the capitalization need, the authorities have already assumed asset write-downs for all three banks of about 50 percent. The new banks could still see a significant loss of assets as the sharp króna depreciation and rise in inflation cause a wave of corporate and household defaults due to the very high share of foreign exchange-linked and inflation-indexed loans.

Sumir eru með ofnæmi fyrir setningum sem hagfræðingar skrifa: Bankarnir (sem ríkið á) gætu tapað meira en 50% af eignum sínum (þá sérstaklega úr lánasöfnum) vegna þess að lán á Íslandi eru VERÐTRYGGÐ. Ég skil það þannig að IMF hafi áhyggjur af greiðslubyrði lána hérlendis vegna verðtryggingarinnar.

Á endanum þarf einhver að borga og kvartað er yfir hugmyndaskorti um hverjir eigi að borga. Hér eru nokkrar tillögur:

Ekki lág- og millitekjuhópar.

Það er í mínum huga sanngjarnara að ríkisvaldið taki hluta af tapinu og dreifi því til langs tíma en að það falli að stærstum hluta á þeirri kynslóð sem er svo óheppin að vera með hlutfallslega hæstu lánin.

Bankarnir taki á sig tap. Nú geri ég ráð fyrir að þeir verði seldir á endanum og þá þykir mér betra að þeir verði seldir ódýrt með minna lánasafni en dýrt með stærra lánasafni (sem almenningur rembist við að greiða af). Frá þessum sjónarhóli er kannski betra að færa lán til bankanna en frá þeim. (Þessi hugmynd kann að vera fráleit í hagfræðilegum skilningi.)

Spurningin er: Hvernig dreifum við áfallinu?

Mig grunar að netið hafi breytt skilningi fólks á upplýsingaflæði. Það er erfiðara en áður að stýra og stjórna umræðum. Fólk er vant því að googla og fá allar upplýsingar strax. Borgarafundurinn í gær snérist að hluta til um þetta.

Að öðrum hluta snérist hún um verðbólgu og verðtryggingu. Það var rifjað upp hvað hafði verstu áhrifin á fyrri verðbólgutímum, jú verðtryggingin. Er ekki hægt að dreifa byrðum verðtryggingarinnar heldur en að hún lendi á fyrst og fremst á þeirri kynslóð sem stendur uppi með mestu húsnæðisskuldirnar á þeim tíma sem verðbólgan ríður yfir?

Nú er lag að kaupa lager Kolaportsins og bjóða upp á e-bay.

Vinstriflokkarnir eru ekki að nýta sér tækifærið.

Hvað kemur út úr kreppunni? Draumur flestra er endurheimtur kaupmáttur. Sumir láta sig dreyma um meiri jöfnuð. Margir tala um niðurfellingu verðtryggingar og lægri vaxtabyrði af lánum en ég efast um að margir leyfi sér að vona. Örfáir eru með hugmyndir um kommúnisma eða breytt þjóðskipulag. Draumórar. Líklegasta niðurstaðan er að hér verði hefðbundið vestrænt kapitalískt samfélag hvar flestir vinna langan vinnudag á lágum eða meðalháum launum og örfáir hagnast gríðarlega; menningin ómerkileg. 

Það kemur síst á óvart að stjórnvöld segi ekki af sér. Þau hafa um það val og til þess vald. Hitt verður verra þegar þjóðin kýs aftur yfir sig um það bil sama flokkinn og sama skipulagið.

Það þarf enga bankakreppu til þess að búa til Nýtt Ísland og gera róttækar breytingar. Hér hefur ríkt menningarleg kreppa og kapitalísk kúgun í langan tíma. Það hlýtur að teljast kaldhæðnislegt ef lausafjárkreppa og bankahrun leysi þá meðalmennsku sem ríkt hefur frá því um og fyrir frönsku byltinguna.

Í einum spjallþætti sem er svo stuttur að varla gefst tími til að skilgreina hugtök, hvað þá afmarka umræðuefni og ræða um það, var hægt að skilja einn viðmælandann sem svo að 150.000 króna virðingarhlutur í banka hefði breyst í eignarhluta að virði 50.000.000 krónur í banka sem var margra milljarða virði. Sem minnir mig á það: Hvernig væri að tryggja dreifðari eignaraðild að auðæfum þessa lands fyrst þau rötuðu aftur í hendur þjóðarinnar? Úps, draumórar.

Ég var klukkaður af konunni minni.

1. Fjögur störf sem ég hef unnið um ævina:
a. Að slá gras í tengivirkjum
b. Að gæta ofbeldishneigðra unglinga sem fannst hvað mest spennandi að fela kveikjara í vösunum sínum
c. Að sjá um tala við fólk
d. Að kenna félagsfræði

2. Fjórar íslenskar bíómyndir sem ég held upp á:
Löggulíf
Dalalíf
Það liðu fimm mínútur án þess að mér dytti önnur góð í hug og þar með lýkur þessum lista

3. Fjórir staðir sem ég hef búið á:
Mýrarás
Ránargötu
Dunhaga
Stillwater

3.a Einn staður sem ég myndi aldrei búa á:
Selfoss

4. Fjórir staðir sem ég hef heimsótt í fríum:
Hurðarbak
Seyðisfjörður
Melrakkaslétta
Anfield

5. Fjórir sjónvarpsþættir sem mér líkar:
Star Trek
V
Twin Peaks
Dungeons and Dragons

6. Fjórar síður sem ég skoða daglega:
MBL
Liverpool FC
RÚV
Umhverfisstofnun.is

7. Fernt sem ég held upp á matarkyns:
Kók
Pizzur
Indverskan
Ís

8. Fjórar bækur sem ég hef oft lesið:
Hringjadróttinssaga
Nietzsche
Búddenbrooks
Ritgerðir Montaigne

9. Fjórir staðir sem ég myndi helst vilja vera á núna:
Á ferðalagi um Mið-Evrópu með Sólveigu
Að Hurðarbaki með stórfjölskyldunni
Hraunhafnartanga
Í setustofu með góðu fólki að brugga launráð

10. Allir sem lesa þetta og hafa ekki verið klukkaðir: Klukk.