Lýðræði er ekki mjög afmarkað hugtak. Sumir túlka það eins og fyrir kemur í lagabálkum: fólkið kýs stjórnmálaflokka á fjögurra ára fresti, þess á milli ráða þeir sem fengu samanlagt yfir helming þingsætanna og koma sér saman um að afbera hvern annan. Aðrir segja sem svo að lýðræði felist í því að ráðamenn starfi í umboði almennings og eigi öllum stundum að hlusta eftir vilja fólksins. Þeir sem ráða hallast oft að hinu fyrra en þeir sem ráða ekki að hinu síðarnefnda.

Ég er ekkert sérlega hrifinn af lýðræði yfir höfuð, hvorki fyrri né seinni leiðinni. Það er eitthvað heillandi við það að fólk fái að kjósa núna, það er að segja að fólkið í landinu fái að kjósa á milli leiða út úr kreppunni eins og það kallast. Efast ég þó stórlega um að fólkið fái eitthvert raunverulegt val, því stjórnmálaflokkar eru almennt fremur líkir. Það era afar sjaldgjæft að skynsamlegur stjórnmálaflokkur stígi fram á sjónarsviðið og skeri sig verulega frá öðrum stjórnmálaflokkum. Af því er ekki hægt að draga þá ályktun að þeir stjórnmálaflokkarnir sem fyrir eru á sviðinu dugi til. Einnig má efast um að fólkið í landinu myndi velja ákjósanlegustu leiðina.

Gemlingurinn á DV vakti upp enn eina vangaveltuna hvar mörk afsagnar og ábyrgðar liggja.

Ég skil ekki af hverju ég varð ekki hagfræðingur og lögfræðingur! Þetta eru einföld fög sem eru þokkalega skemmtileg en aðalatriðið að það er nóg að gera fyrir fólk með þessa menntun.

Heimspeki og félagsfræði eru miklu flóknari fög og örfáir fá nokkuð að gera. Reyndar er ég kennslumenntaður líka og þar fær fólk eitthvað að gera en ekkert borgað fyrir það.

Það er með ólíkindum hvað auðvelt er að selja fólki klisjuna um að það verði að vera verðtrygging því annars láni enginn neitt og grey fjármagnseigendurnir tapi þá svo miklu af eiginfé og allskonarfé. Hvers konar rugl er þetta? Það er ekkert gefið við það að annar aðilinn í fjármagnsviðskiptum taki litla sem enga áhættu. Almennt er það nú svo að viðskipti fela í sér áhættu og sum viðskipti, sérstaklega fjármagnsviðskipti, fela í sér stórkostlega áhættu. Þeir sem eiga fjármagn kaupa sér hlutabréf, skuldabréf, verðbréf, sjóðsbréf, afleiðbréf og jafnvel skuldabréfavafningaflækjur sem einu orði mætti kalla áhættubréf. En svo þegar talað er um húsnæðislánabréf til almennings, þá þarf allt í einu verðtryggingu ofan á háa langtímavexti og stórkostlega öruggt veð í húsnæði. Þeir sem eiga fjármagn taka almennt áhættu til þess að ávaxta peningana sína, annars væru allir peningar á verðtryggðum innlánsreikningum og engir skuldabréfavafningar komnir í hnút.

Já Ísland er verðbólguland þar sem sveiflur eru oft miklar. Hvað með það? Þeir sem lána búa líka á Íslandi og ættu að búa við það líka að Ísland sé verðbólguland en ekki bara þeir sem borga lánin.

Ég heyrði í þingmanni í útvarpinu um daginn. Hann sagði að það væri flókið mál og erfitt að afnema verðtryggingu og vorkenndi alveg ógurlega gamla fólkinu sem þyrfti að skerða lífeyrinn hjá. Ekki þótti mér það einlægt hjá honum. En hann sagði líka annað sem mér þótti merkilegt: Að hann teldi að verðtryggingin hefði líklega leitt af sér óeðlilega mikið framboð af lánsfé vegna þess hversu litla áhættu það felur í sér!

Okurlán koma hart niður á almenningi. Hér í gamla daga höfðu menn svo miklar áhyggjur af þessu að talið var að guð sjálfur væri andvígur kúgun fjármagnseigenda á almenningi. Nú kúgar almenningur sjálfan sig í gegnum ríkisvaldið (Íbúðalánasjóður) og eigin lífeyrissjóði.

Lífeyrissjóðir mega tapa stórum fjárhæðum á hlutabréfakaupum og öðrum fjármagnsviðskiptum en húsnæðislánum til eigenda sinna. Væri ekki nær að banna hlutabréfakaup og láta tryggingarstærðfræðingana reikna bara út frá mögulegu tapi vegna verðbólgu.

Einn af leiðtogum sjálfstæðisflokksins á landsbyggðinni steig fram og hvatti til þess að vaxtabætur yrðu hækkaðar verulega vegna þess að hann hefði það á tilfinningunni að menn ættu "erfitt með að hreyfa við verðtryggingunni" eins og hann orðaði það. Þessi yfirlýsing er nokkuð merkileg. Það gerist ekki oft að forsvarsmenn sjálfstæðisflokksins kalli eftir stórfelldri útgjaldaaukningu nema þá í framkvæmdir úti á landi. Merkilegra þykir mér þó að heyra kröfuna frá sjálfstæðisflokknum, svona utan af landi, fremur en frá forystu stjórnarandstöðunnar af þingi. Það verður að segjast að það fer ekki mikið fyrir tillögum stjórnarandstöðunnar um aðgerðir í kreppunni.

Ég er hlynntur því að fá að kjósa um aðgerðir í kreppunni í gegnum þingkosningar en er farinn að óttast um að flokkarnir muni ekki leggja fram áþreifanlega stefnu í þessum málum. Stjórnarandstaðan ætlar að auka fylgi sitt út á andúð almennings á ríkisstjórninni einu saman að því er virðist. Það kann að vera skynsamlegt til þess að fara örugga leið að því að auka fylgi stjórnarandstöðuflokks en það er ekki samfélagslega ábyrgt né heldur ákjósanleg afstaða fyrir þá sem vilja bera saman aðgerðir.

The cost to the budget of capitalizing the new banks is estimated to be 26 percent of GDP,
reflecting an estimated capital injection of 385 billion Króna. Consequently, these banks are expected to be relatively well-capitalized, as in determining the capitalization need, the authorities have already assumed asset write-downs for all three banks of about 50 percent. The new banks could still see a significant loss of assets as the sharp króna depreciation and rise in inflation cause a wave of corporate and household defaults due to the very high share of foreign exchange-linked and inflation-indexed loans.

Sumir eru með ofnæmi fyrir setningum sem hagfræðingar skrifa: Bankarnir (sem ríkið á) gætu tapað meira en 50% af eignum sínum (þá sérstaklega úr lánasöfnum) vegna þess að lán á Íslandi eru VERÐTRYGGÐ. Ég skil það þannig að IMF hafi áhyggjur af greiðslubyrði lána hérlendis vegna verðtryggingarinnar.

Á endanum þarf einhver að borga og kvartað er yfir hugmyndaskorti um hverjir eigi að borga. Hér eru nokkrar tillögur:

Ekki lág- og millitekjuhópar.

Það er í mínum huga sanngjarnara að ríkisvaldið taki hluta af tapinu og dreifi því til langs tíma en að það falli að stærstum hluta á þeirri kynslóð sem er svo óheppin að vera með hlutfallslega hæstu lánin.

Bankarnir taki á sig tap. Nú geri ég ráð fyrir að þeir verði seldir á endanum og þá þykir mér betra að þeir verði seldir ódýrt með minna lánasafni en dýrt með stærra lánasafni (sem almenningur rembist við að greiða af). Frá þessum sjónarhóli er kannski betra að færa lán til bankanna en frá þeim. (Þessi hugmynd kann að vera fráleit í hagfræðilegum skilningi.)

Spurningin er: Hvernig dreifum við áfallinu?

Mig grunar að netið hafi breytt skilningi fólks á upplýsingaflæði. Það er erfiðara en áður að stýra og stjórna umræðum. Fólk er vant því að googla og fá allar upplýsingar strax. Borgarafundurinn í gær snérist að hluta til um þetta.

Að öðrum hluta snérist hún um verðbólgu og verðtryggingu. Það var rifjað upp hvað hafði verstu áhrifin á fyrri verðbólgutímum, jú verðtryggingin. Er ekki hægt að dreifa byrðum verðtryggingarinnar heldur en að hún lendi á fyrst og fremst á þeirri kynslóð sem stendur uppi með mestu húsnæðisskuldirnar á þeim tíma sem verðbólgan ríður yfir?

Nú er lag að kaupa lager Kolaportsins og bjóða upp á e-bay.

Vinstriflokkarnir eru ekki að nýta sér tækifærið.

Hvað kemur út úr kreppunni? Draumur flestra er endurheimtur kaupmáttur. Sumir láta sig dreyma um meiri jöfnuð. Margir tala um niðurfellingu verðtryggingar og lægri vaxtabyrði af lánum en ég efast um að margir leyfi sér að vona. Örfáir eru með hugmyndir um kommúnisma eða breytt þjóðskipulag. Draumórar. Líklegasta niðurstaðan er að hér verði hefðbundið vestrænt kapitalískt samfélag hvar flestir vinna langan vinnudag á lágum eða meðalháum launum og örfáir hagnast gríðarlega; menningin ómerkileg. 

Það kemur síst á óvart að stjórnvöld segi ekki af sér. Þau hafa um það val og til þess vald. Hitt verður verra þegar þjóðin kýs aftur yfir sig um það bil sama flokkinn og sama skipulagið.

Það þarf enga bankakreppu til þess að búa til Nýtt Ísland og gera róttækar breytingar. Hér hefur ríkt menningarleg kreppa og kapitalísk kúgun í langan tíma. Það hlýtur að teljast kaldhæðnislegt ef lausafjárkreppa og bankahrun leysi þá meðalmennsku sem ríkt hefur frá því um og fyrir frönsku byltinguna.

Í einum spjallþætti sem er svo stuttur að varla gefst tími til að skilgreina hugtök, hvað þá afmarka umræðuefni og ræða um það, var hægt að skilja einn viðmælandann sem svo að 150.000 króna virðingarhlutur í banka hefði breyst í eignarhluta að virði 50.000.000 krónur í banka sem var margra milljarða virði. Sem minnir mig á það: Hvernig væri að tryggja dreifðari eignaraðild að auðæfum þessa lands fyrst þau rötuðu aftur í hendur þjóðarinnar? Úps, draumórar.

Ég var klukkaður af konunni minni.

1. Fjögur störf sem ég hef unnið um ævina:
a. Að slá gras í tengivirkjum
b. Að gæta ofbeldishneigðra unglinga sem fannst hvað mest spennandi að fela kveikjara í vösunum sínum
c. Að sjá um tala við fólk
d. Að kenna félagsfræði

2. Fjórar íslenskar bíómyndir sem ég held upp á:
Löggulíf
Dalalíf
Það liðu fimm mínútur án þess að mér dytti önnur góð í hug og þar með lýkur þessum lista

3. Fjórir staðir sem ég hef búið á:
Mýrarás
Ránargötu
Dunhaga
Stillwater

3.a Einn staður sem ég myndi aldrei búa á:
Selfoss

4. Fjórir staðir sem ég hef heimsótt í fríum:
Hurðarbak
Seyðisfjörður
Melrakkaslétta
Anfield

5. Fjórir sjónvarpsþættir sem mér líkar:
Star Trek
V
Twin Peaks
Dungeons and Dragons

6. Fjórar síður sem ég skoða daglega:
MBL
Liverpool FC
RÚV
Umhverfisstofnun.is

7. Fernt sem ég held upp á matarkyns:
Kók
Pizzur
Indverskan
Ís

8. Fjórar bækur sem ég hef oft lesið:
Hringjadróttinssaga
Nietzsche
Búddenbrooks
Ritgerðir Montaigne

9. Fjórir staðir sem ég myndi helst vilja vera á núna:
Á ferðalagi um Mið-Evrópu með Sólveigu
Að Hurðarbaki með stórfjölskyldunni
Hraunhafnartanga
Í setustofu með góðu fólki að brugga launráð

10. Allir sem lesa þetta og hafa ekki verið klukkaðir: Klukk.

Það er tímanlegt að segja eitthvað á þessum vettvangi.

Yfirborðskenndin og doðinn sem fylgdi góðærinu svokallaða verður vonandi fórnarlamb hruns fjármálalífsins. Ekkert stórkostlegt verður til án mótspyrnu, eiturs og óveðurs, fögnum kreppunni.

Það er vert að minna á að ef VG settu fram skynsamlega efnahagsstefnu gæti flokkurinn mögulega haldið því fylgi sem að honum sópast þegar á bjátar.

Það er verulegur skortur á fólki í stjórnmálum með hjartnæma mannúðarstefnu að leiðarljósi.

Njótið hrunsins, ekki í kaldranalegum eða kaldhæðnum skilningi, heldur einmitt þeirra þjáninga sem af því leiðir.

Minnumst þess sem stendur óhaggað þótt fjármálakerfi ruglist og skemmist.

Getur sá sem sér um íslenska orðabók skýrt ögn nánar í næstu útgáfu orðabókarinnar hvert inntak og merking orðsins ábyrgð er.

Ég sé fram á að spila meira Descent njóta samverustunda með mínum nánustu.

Mig langar í vefsíðu.

Okkar bezt.

Áhrif hins mælta máls eru stórlega ofmetin. Allt frá lokum 19. aldarinnar hafa menn tekið hvert framfaralangstökkið á sviði samskiptatækninnar hvar nú er svo komið að stór hluti manna skrifar heilu ritraðirnar af yfirlýsingum á hverju ári og birtir frítt fyrir alþjóð. Hvað menningu og siðferði varðar erum við enn langt að baki mörgum tímabilum fortíðarinnar.

Stevie G, Carra and Torres all arrive in heaven and are greeted by God. He asks Stevie G, And why should you be here, he responds “I played football for the love of the game, and for the fans happiness who supported me”, God responds “You sit here to by right!”. He asks Carra the same question. Carra responds “I used the talent you gave me to please the people”, God says “You sit here to my left”. God asks Torres “What about you?”. Torres responds “I think you’re in my seat!”

Enginn realismi neitt meira neitt! Bara fá almennilega leikmenn:

1. Benzema
2. Nasri
3. Menez
4. Ben Arfa
5. Lahm
6. Alves

Markmenn:
Reina/Itandje

Hægri bakverðir:
Finnan/Alves/Arbeloa/Carragher

Miðverðir:
Carragher/Hyypia/Agger/Skrtel

Vinstri bakverðir:
Aurelio/Lahm/Arbeloa

Varnarsinnaðir miðjumenn:
Alonso/Mascherano/Lucas/Plessis

Sóknartengiliðir:
Gerrard/Nasri/Babel/Ben Arfa/Lucas/Benayoun

Sóknarmenn:
Torres/Menez/Benzema/Voronin/Nemeth

Seldir/leystir undan samningi:

1. Kewell
2. Riise
3. Pennant
4. Crouch
5. Kuyt
6. Carson

Hér eru a.m.k. um 30 milljónir (það dugar fyrir tveimur leikmönnum að ofan). Þá þarf bara um 60 milljónir frá klúbbnum eða eigendunum sjálfum fyrir restinni.

Í raunveruleikanum kaupum við:

1. Bentley
2. Lennon
3. Rafinha

Ég er ekki hrifinn af þessum raunveruleika.